อุภัยพากยปริวัตน์ ภาคที่ ๒ แปลมคธเป็นไทย ข้อ ๔๒๑- ข้อ ๔๓๐

อุภัยพากยปริวัตน์ ภาคที่ ๒

แปลยกศัพท์

ข้อ ๔๒๑- ข้อ ๔๓๐

๔๒๑. เอโก ภิกฺขุ ญาโณทยาวาสํ คนฺตฺวา ทนฺตมิตฺตํ นาม เถรํ อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ.

ภิกฺข อ. ภิกษุ เอโก รูปหนึ่ง คนฺตฺวา ไปแล้ว ญาโณทยาวาสํ สู่อาวาสชื่อญาโณทัย อุปสงฺกมิตฺวา เข้าไปหาแล้ว เถรํ ซึ่งพระเถระ ทนฺธมิตฺตํ นาม ชื่อว่าทันธมิตตะ วนฺทิตฺวา ไหว้แล้ว นิสีทิ นั่งแล้ว เอกมนฺเต ณ ที่สุดส่วนข้างหนึ่ง(ที่สมควรข้างหนึ่ง) ฯ

๔๒๒ อถ นํ เถโร “กุโต อาคโต’สิ อาวุโส’ติ ปุจฺฉิ. สมฺโมหารามโต ภนฺเต’ติ.

อถ ครั้งนั้น เถโร อ. พระเถระ ปุจฺฉิ ถามแล้ว กุโต อาคโตสิ อาวุโส อิติ ว่าดังนี้ นํ ภิกฺขุ ซึ่งภิกษุนั้น

อาโส ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ตฺวํ อ. ท่าน อาคโต เป็นผู้มาแล้ว กุโต แต้ที่ไหน อสิ ย่อมเป็น. ฯ

โส ภิกฺขุ อ. ภิกษุนั้น อาห กล่าวแล้ว สมฺโมหารามโต ภนฺเต อิติ ว่าดังนี้

ภนฺเต ข้าแต่ท่านผู้เจริญ อหํ อ.กระผม อาคโต เป็นผู้มาแล้ว สมฺโมหารามโต จากอารามชื่อว่าสัมโมหะ อมฺหิ ย่อมเป็น ฯ

๔๒๓. “กิมตฺถํ อิธา’คจฺฉติ อาวุส’ติ. วสิตุ ภนฺเต’ ติ.

โส เถโร อ. พระเถระนั้น ปุจฺฉิ ถามแล้ว กิมตฺถํ อิธาคจฺฉสิ อาวุโส อิติ ว่าดังนี้

อาวุโส ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ตฺวํ อ. ท่าน อาคจฺฉสิ ย่อมมา อิธ ฐาเน ในที่นี้ กมตฺถํ เพื่อประโยชน์อะไรฯ

โส ภิกฺขุ อ.ภิกษุนั้น อาห กล่าวแล้ว วสิตุ ภนฺเต อิติ ว่าดังนี้

ภนฺเต ข้าแต่ท่านผู้เจริญ อหํ อ. กระผม อาคจฺฉามิ ย่อมมา อิธ ฐาเน ในที่นี้ วสิตุ เพื่ออันอยู่ ฯ

๔๒๔. “กึ ปโยชนํ ปสฺสนฺโต, อิธ วสิตุ อิจฺฉติ อาวุโส’ ติ. “ตตฺถา’ หํ ภนฺเต มหาเถรสฺส กิตฺตึ อสฺโสสึ ‘ มหาเถโร ติปิฏกธโร อตฺตโน สิสฺสานํ วิตฺถาเรน ตํ วาเจสี’ ติ, อถา’ หํ จินเตสึ ‘ มมา’ ปิ อิธ วสโต มหาเถโร วาเจยฺย, เอว’มหํ อุคฺคเหตุ ลภิสฺสามี’ ติ, อิมํ โข อหํ ภนฺเต ปโยชนํ ปสฺสนฺโต อิธ วสิตุ อิจฺฉามี’ติ.

โส เถโร อ. พระเถระนั้น ปุจฺฉิ ถามแล้ว กึ ปโยชนํ ฯเปฯ อิจฺฉติ อาวุโส อิติ ว่าดังนี้

อาวุโส ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ตฺวํ อ. ท่าน ปสฺสนฺโต เห็นอยู่ ปโยชนํ ซึ่งประโยชน์ กึ อะไร อิจฺฉสิ ย่อมปรารถนา วสิตุ เพื่ออันอยู่ อิธ ฐาเน ในที่นี้ฯ

โส ภิกฺขุ อ. ภิกฺษุนั้น อาห กล่าวแล้ว ตตฺถาหํ ภนฺเต ฯเปฯ วสิตุ อิจฺฉามี อิติ ว่าดังนี้

(เลขใน) ภนฺเต ข้าแต่ท่านผู้เจริญ อหํ อ. กระผม อสฺโสสึ ได้ฟังแล้ว กิตฺตึ ซึ่งกิตติศัพท์ มหาเถรสฺส ของพระมหาเถระ ตตฺถ ฐาเน ในที่นั้น มหาเถโร ฯเปฯ วาเจสิ อิติ ว่าดังนี้ อถ ภาเว ครั้นเมื่อความเป็นอย่างนั้น สนฺเต มีอยู่ อหํ อ. กระผม จินเตสึ คิดแล้ว มมาปิ อิธ ฯเปฯ อุคฺคเหตุ ลภิสฺสามิ อิติ ว่าดังนี้

ภนฺเต ข้าแต่ท่านผู้เจริญ อ.กระผม ปสฺสนฺโต เห็นอยู่ ปโยขนํ ซึ่งประโยชน์ อิมํ โข นี้แล อิจฺฉามิ ย่อมปรารถนา วสิตุ เพื่ออันอยู่ อิธ ฐาเน ในที่นี้ ฯ

(เลขในท่อนที่ ๑) มหาเถโร อ. พระมหาเถระ ติปิฏกธโร ผู้ทรงไว้ซึ่งพระไตรปิฎก วาเจสิ บอกแล้ว ตํ ติปิฏกํ ซึ่งพระไตรปิฎกนั้น สิสฺสานํ แก่ศิษย์ ท. อตฺตโน ของตน วิตฺถาเรน โดยพิสดาร

(เลขในท่อนที่ ๒) มมาปิ แม้เมื่อเรา วสโต อยู่ๆ อิธ ฐาเน ในที่นี้ มหาเถโร อ. พระมหาเถระ วาเจยฺย พึงบอก, เอวํ ภาเว ครั้นเมื่อความเป็นอย่างนี้ สนฺเต มีอยู่ , อหํ อ. กระผม ลภิสฺสามิ จักได้ อุคฺคเหตุ เพื่ออันเรียน ฯ

๔๒๕. “โก นาม ตฺวํ อาวุโส’ ติ. “วิธุโร ภนฺเต’ ติ.

โส เถโร อ. พระเถระนั้น ปุจฺฉิ ถามแล้ว โก นาม ตฺวํ อาวุโส อิติ ว่าดังนี้

อาวุโส ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ตฺวํ อ. ท่าน โก นาม ชื่ออะไร อสิ ย่อมเป็น ฯ

โส ภิกฺขุ อ. ภิกษุนั้น อาห กล่าวแล้ว วิธุโร ภนฺเต อิติ ว่าดังนี้

ภนฺเต ข้าแต่ท่านผู้เจริญ อหํ อ. กระผม วิธุโร นาม ชื่อว่าวิธุระ อมฺหิ ย่อมเป็น ฯ

๔๒๖. “กติวสฺโส’ สิ ตฺวํ วิธุรา’ติ. “ปญจวสฺโส’ หํ ภนฺเต’ ติ.

โส เถโร อ. พระเถระนั้น ปุจฺฉิ ถามแล้ว กติวสฺโสสิ ตฺวํ วิธุร อิติ ว่าดังนี้

วิธุระ ดูก่อนวิธุระ ตฺวํ อ. ท่าน กติวสฺโส เป็นผู้มีพรรษาเท่าไร อสิ ย่อมเป็น ฯ

โส วิธุโร อ. ภิกษุชื่อวิธุระนั้น อาห กล่าวแล้ว ปญฺจวสฺโสมฺหิ ภนฺเต อิติ ว่าดังนี้

ภนฺเต ข้าแต่ท่านผู้เจริญ อหํ อ.กระผม ปญฺจวสฺโส เป็นผู้มีภรรษา ๕ อมฺหิ ย่อมเป็นฯ

๔๒๗. โก นาม เต อุปชฺฌาโย’ ติ, “มิตฺตทูโร นาม เถโร ภนฺเต’ติ.

โส เถโร อ. พระเถระนั้น ปุจฺฉิ ถามแล้ว โก นาม เต อุปชฺฌาโย อิติ ว่าดังนี้

อุปชฺฌาโย อ. พระอุปัชฌาย์ เต ของท่าน โก นาม ชื่ออะไร โหติ ย่อมเป็น?

โส วิธุโร อ.ภิกษุชื่อว่าวิธุระนั้น อาห กล่าวแล้ว มิตฺตทูโร นาม เถโร ภนฺเต อิติ ว่าดังนี้

ภนฺเต ข้าแต่ท่านผู้เจริญ เถโร อ. พระเถระ มิตฺตทูโร นาม ชื่อว่ามิตตทูระ อุปัชฌาโย เป็นพระอุปัชฌาย์ เม ของกระผม โหติ ย่อมเป็น ฯ

๔๒๘. “สุทฺธิปณฺณํ เต อานีตนฺติ. “อาม ภนฺเต’ ติ.

โส เถโร อ. พระเถรนั้น ปุจฺฉิ ถามแล้ว สุทฺธิปณฺณํ เต อานีตํ อิติ ว่าดังนี้

สุทฺธิปณฺณํ อ. หนังสือสุทธิ เต อันท่าน อานีตํ นำมาแล้วหรือ ฯ

โส วิธุโร อ. ภิกษุชื่อว่าวิธุระนั้น อาห กล่าวแล้ว อาม ภนฺเต อิติ ว่าดังนี้

ภนฺเต ช้าแต่ท่านผู้เจริญ อาม ขอรับ สุทฺธิปณฺณํ อ. หนังสือสุทฺธิ เม อันกระผม อานีตํ นำมาแล้ว ฯ

๔๒๙. “เตนหิ ตํ อาหรา’ ติ. โส ตสฺส สุทฺธิปณฺณํ ทสฺเสสิ.

โส เถโร อ. พระเถระนั้น อาห กล่าวแล้ว เตนหิ ตํ อาหร อิติ ว่าดังนี้

เตนหิ ถ้าเช่นนั้น ตฺวํ อ. ท่าน อาหร จงนำมา ตํ สุทฺธิปณฺณํ ซึ่งหนังสือสุทธินั้นฯ

โส วิธุโร อ. ภิกษุชื่อวิธุระนั้น ทสฺเสสิ แสดงแล้ว สุทฺธิปณฺณํ ซึ่งหนังสือสุทธิ ตสฺส เถรสฺส แก่พระเถระนั้นฯ

๔๓๐. เถโร ตํ โอโลเกตฺวา “เตนหิ ยถาสุขํ วสาหิ วิธุรา’ ติ อาห.

เถโร อ. พราะเถระ โอโลเกตฺวา ตรวจดูแล้ว ตํ สุทฺธิปณฺณํ ซึ่งหนังสือสุทธินั้น อาห กล่าวแล้ว เตนหิ ฯเปฯ วิธุร อิติ ว่าดังนี้

วิธุร ดูก่อนท่านวิธุระ เตนหิ ถ้าเช่นนั้น ตฺวํ อ. ท่าน วสาหิ จงอยู่ ยถาสุขํ ตามความสุขอย่างไร ฯ